Duinkerken (einde derde dag)


Tijd raakt verloren

Na alle indrukken van Ieper gaan we op weg naar Duinkerken. Normaal een ritje van een uur kost het ons deze dag twee keer zoveel tijd. In dit deel van België blijken vooral de regionale doorgangswegen in onderhoud. We moeten omleiding na omleiding volgen over kleine wegen. Onze opmars vertraagd zoals dat wel vaker gebeurd met plannen. Er zit gelukkig spelling in het plan en we hebben geen haast.

Het geeft wel een goed beeld van de soort wegen waarlangs troepen moeten oprukken. En in plaats van één camper gaat het dan om honderden of duizenden mannen, paarden of auto’s. Eenmaal vastgelopen stokt dan alles. De Duitse opmars door België in de Eerste Wereldoorlog gaat over vier grote legers, bestaande uit ruim honderd regimenten, elk ongeveer twee kilometer in lengte over de weg. Het grote plan raakt bij uitvoering steeds meer tijd kwijt. En tijd, zo leg ik uit, is voor altijd verloren wist Napoleon.

Het einde van dag drie: verhalen met een les

battle-tour-day-3-006Al pratend komen we op het moderne management van reorganisaties en spreadsheets. De vergelijking met het militaire vak dringt zich op. Perfecte plannen overleven het eerste gevechtscontact niet, dat leert elke militair tegenwoordig. Maar waarom snappen moderne managers dat dan niet. Ik vertel dat begrippen als missie, divisies en logistieke planning militair van origine zijn. En dat het voor mij als militair natuurlijk droevig is dat we tegenwoordig interim-managers van buiten halen om hen ons eigen vak te laten uitleggen. Ik geef toe, het is een teer puntje van me.

In 1940 slagen de Duitse legers er wel in om door de linies te breken. De Fransen worden compleet verrast en hebben geen reserves meer. Zij hadden zich, zoals wel vaker, voorbereid op de vorige oorlog. Ik leg uit dat het vooral de radio is die dit mogelijk heeft gemaakt en niet de tank. De Fransen hebben er tijdens de strijd namelijk ruim twee keer zoveel. Maar de Duitse strijdkrachten, geleid door de mannen die in de Eerste wereldoorlog hadden gezien wat er fout ging, kunnen nu hun eenheden beter coördineren door die radio. Zou zijn ze sneller en verliezen de Fransen kostbare tijd. Churchill besluit dat de Engelse mannen Frankrijk moeten verlaten. Dat kan vanwege de omsingeling alleen nog via Duinkerken

Duinkerken

Bij Duinkerken

Vlak bij het strand

Van de strijd om Duinkerke is weinig meer te zien. Al rijdend over de wegen leg ik uit waar frontlijnen lagen en hoe men het gebied stapsgewijs kleiner liet worden. Weer zet men stukken land onderwater zoals eerder bij de IJzer. We rijden die dag over deze rivier.

Het verhaal van Duinkerken moet het doen zonder veel begraafplaatsen of restanten. Het is er niet minder bijzonder om. Ruim tweehonderdduizend Britten en honderdtwintigduizend Fransen worden in acht dagen via de haven en het strand naar Engeland gebracht.

Ik vertel van de bijdrage van de Nederlandse vissers en koopvaardijschepen die, gevlucht uit Nederland, eraan meewerken. Zij evacueren meer dan twintigduizend man, ruim twee divisies. Zij vormen een deel van de 700 schepen die dit doen. Er gaan er 170 ten onder, maar het lukt. Churchill noemt het “the Dunkirk Miracle”. De overwinning geeft de mogelijk een nieuw leger op te bouwen en Engeland te verdedigen. De vrije Fransen vormen onder Charles de Gaulle de basis voor hun nieuwe legers.

battle-tour-day-2-084

In Ieper de dag ervoor

Het is droog geworden als we in Duinkerken aankomen op een camping vlak bij het strand. Op het strand is niks te zien. Als we wat gaan eten zien we op de boulevard een poster van een film die gemaakt wordt. Op hetzelfde strand zie je figuranten en spullen. Het ziet er druk uit. Hoe moet dat geweest zijn met honderdduizenden mannen in acht dagen. Ik vertel dat de legers bijna zeventigduizend vrachtwagens achter laten. Het zet een mopperende toerist die probeert te parkeren in een vreemd daglicht. Ik moet lachen en wil het Wim vertellen. Ik was al wat verder doorgelopen, maar vergeet het verhaal later.

Morgen gaan we verder richting de Somme waar we het drama van de Britse Kitchener legers gaan zien.

<- terug                                                                           naar de Somme ->