Slagvelden bezoeken, de eerste dag


De slagvelden van België en Frankrijk bezoeken, het was een langgekoesterde wens van mij. En het werd een afspraak met mijn zwager toen ik erg ziek was. Als ik een donorhart zou krijgen dan zouden we die slagvelden langs gaan rijden. Afgelopen week heb ik dit punt van mijn bucketlist uitgevoerd. Zeven dagen zijn we met een camper op pad geweest. Over elke slag vindt u per pagina een beschrijving van ons bezoek.

Over slagvelden lopen

Bij Waterloo, op de plek waar Napoleon in 1815 liep voordat de veldslag begon.

Waterloo, waar de laatste Napoleontische slag in 1815 is geweest.

Ieper, waar tussen 1914 en 1918 vier veldslagen zijn uitgevoerd.

Duinkerken, waar in 1940 een Brits leger via het strand werd teruggetrokken.

De Somme, ten noorden van Parijs, waar in 1916 een zware veldslag was.

Verdun in Oost Frankrijk waar ook in 1916 maandenlang hevig werd gevochten

Bastogne in de Ardennen, waar de Amerikanen in 1944 standhielden tijdens het laatste Duitse offensief

We gaan het doen

De voorbereiding van de reis begon in januari toen ik nog druk was met de revalidatie. Ik wilde niet alleen kijken maar er ook het grote verhaal omheen uitleggen. En natuurlijk ook de vele kleine, en vaak o zo indrukwekkende, verhalen ter plekke kunnen vertellen. Op elk van de slagvelden kun je zonder probleem een week blijven. En over elk van de veldslagen zijn tientallen soms honderden boeken geschreven. Er zitten vele uren werk in.

Het was een bijzondere reis, die mij bracht wat ik dacht te vinden. En zelfs meer, ik vond er eigenlijk het verhaal over Europa weer terug. Ik schreef daar na thuiskomst een blog over op mijn blogsite Peter’s blog. De keuze om een camper te huren was een goed idee en de prima service van het verhuurbedrijf Rico heeft daar zeker aan bijgedragen. Ik kan hen u van harte aanbevelen.

De eerste dag: Op weg

p1110585

De gehuurde camper, een prima ding

Op vrijdag 2 september ga ik in de ochtend op weg naar het verhuurbedrijf in Loenen om de camper op te halen. Ik heb nog nooit in een camper gereden, dus na de instructies rij ik voorzichtig weg. Ik ga richting Alphen aan de Rijn waar mijn zwager Wim woont. Hij is nog druk doende met zijn werk. Maar als de camper is ingeladen rijden we aan het begin van de middag op weg naar Brussel.

Daar aangekomen overnachten we op een camping in Wezenbeek-Oppen, net zuid van het vliegveld Zaventem. Ik begin met het verhaal over Napoleon, die in 1815 van Elba ontsnapt en in honderd dagen zijn leger bijeen krijgt, oprukt naar België en net ten zuiden van Brussel bij Waterloo wordt verslagen.

De slagvelden zijn verbonden

De zes slagvelden vertellen zowel het droevige verhaal van de grote oorlogen, als van de pijnlijke geboorte van Europa. Waterloo markeert niet alleen het einde van Napoleon, maar ook het (tijdelijke) einde van de Franse revolutie. Het idee van vrijheid, gelijkheid en broederschap kan even de ijskast in. De adel kan zich herstellen en Europa wordt netjes ingericht in staten.

p1110589

Langs wegen en velden in Noordwest Europa

Maar men heeft geleerd van de Franse legers. Ze waren sterk gebaseerd op nationalisme, centrale organisatie, en een algehele dienstplicht. Die combinatie neemt men na Waterloo over. Maar naast het vechten voor volk en vaderland ook God en vorst toe. Hele generaties jonge mannen worden opgeleid als militair, allemaal. Termen als discipline, eer en gehoorzaamheid worden erin geramd.

En er ontstaat een gevoel van superioriteit van het volk, bij elk volk. De wilskracht zal in de toekomst het verschil maken, denkt men. Het gaat steeds meer om de kracht van wij, maar daarmee groeit ook de angst voor zij.

Maar terwijl de industrialisatie in Europa op gang komt, ontdekt men sterkere wapens en en leert organiseren en plannen. Naast de wil van de soldaat wordt ook de noodzaak voor de beheersing van grondstoffen belangrijk. Men heeft kolen en staal nodig, en dat ligt maar op een paar plaatsen. Vooral ook in Zuid België en Noord Frankrijk. Om dat te kunnen vervoeren heeft men spoorwegen nodig. En over spoorwegen kun je ook snel troepen vervoeren.

De lange weg naar de eerste wereldoorlog

battle-tour-day-2-069Het Duitse Rijk kan zich ontwikkelen en wordt het sterkste en grootste land van Europa. Het heeft zowel het grootste inwoner aantal als de grootste industriële productie. Meer inwoners betekent ook meer dienstplichtigen. Langzaam maar zeker ontstaat een wedloop in bevolkingsgroei, aangemoedigd door religieuze bevolkingspolitiek. De mannen vormen het leger, de vrouwen de bron van de reserves(!).

De cocktail van nationalisme, industrialisatie en afhankelijkheid van grondstoffen blijkt uiteindelijk giftig. De consequenties ervan zullen onmetelijk blijken. Rond 1900 beginnen zich donkere wolken samen te pakken. In 1914 gaat het lont in het kruitvat en Europa richt zich in de jaren erna twee keer bijna volledig ten gronde.

Als we gaan slapen is de scene geschetst voor de komende dagen.

lees verder over de tweede dag->